Bảng tra bán kính uốn: bán kính tối thiểu và hệ số k để bắt đầu
Mỗi đường gấp đều xoay quanh hai con số — bán kính trong nhỏ nhất mà vật liệu chịu được mà không nứt, và hệ số k giúp quy đổi chi tiết 3D về phôi phẳng. Đây là các giá trị chuẩn chúng tôi dùng làm điểm xuất phát, và cách chúng tôi xác định chính xác con số đó cho từng đơn hàng của bạn.
Hai con số quyết định một đường uốn
Mọi đường gấp đều quy về hai câu hỏi. Bán kính trong có thể nhỏ đến đâu trước khi mặt ngoài của đường uốn bị nứt? Và lớp kim loại nào không giãn cũng không co — trục trung hòa — để từ đó tính ra chiều dài phôi phẳng cần cắt? Câu hỏi đầu tiên cho ra bán kính uốn tối thiểu; câu hỏi thứ hai cho ra hệ số k. Xác định đúng cả hai, chi tiết sẽ gấp đúng kích thước ngay từ lần đầu.
Bán kính trong tối thiểu
Uốn càng gắt thì các thớ kim loại phía ngoài càng bị kéo giãn — vượt quá giới hạn chịu đựng của vật liệu là đường uốn nứt. Làm điểm khởi đầu an toàn cho một đường uốn tự do nguội 90°, vuông góc với thớ cán:
| VẬT LIỆU | BÁN KÍNH TRONG TỐI THIỂU | GHI CHÚ |
|---|---|---|
| Thép đen (CR) | ≈ 1.0 × t | Có thể xuống ~0.5 × t nếu thép mềm |
| Inox 304 / 316 | ≈ 1.0 × t | Đàn hồi ngược nhiều hơn — xem N-06 |
| Nhôm 5052 | ≈ 1.0 × t | Khá dễ uốn |
| Nhôm 6061-T6 | ≈ 2–3 × t | Dễ nứt; cần ủ mềm nếu muốn uốn gắt hơn |
Mặc định an toàn cho mọi vật liệu chúng tôi cắt là bán kính trong bằng độ dày (r = t) — dùng lặp lại một bán kính trên cùng chi tiết thì chỉ cần lên khuôn một lần.
Hệ số k là gì
Khi kim loại uốn, mặt trong bị nén lại còn mặt ngoài bị kéo giãn; ở đâu đó giữa hai mặt có một lớp không giãn cũng không nén — đó là trục trung hòa. Hệ số k cho biết lớp đó cách mặt trong bao xa, tính theo tỷ lệ với độ dày (nên giá trị chạy từ 0 đến 0.5). Đây không phải bí quyết riêng của xưởng nào — nó phụ thuộc vào tỷ lệ bán kính/độ dày và mức độ ép của đường uốn:
| R / t | k UỐN TỰ DO | PHƯƠNG PHÁP | k ĐIỂN HÌNH |
|---|---|---|---|
| < 1 | ≈ 0.33 | Uốn tự do | 0.33 – 0.45 |
| 1 – 3 | ≈ 0.40 | Ép đáy | ≈ 0.42 |
| > 3 | ≈ 0.45 – 0.50 | Ép tinh | ≈ 0.50 |
Uốn càng gắt thì trục trung hòa càng dịch vào trong (k thấp hơn); bán kính càng lớn và lực ép càng mạnh thì trục trung hòa càng tiến về giữa (k cao hơn).
Quy đổi ra chiều dài khai triển
Có bán kính và hệ số k, bạn tính được kích thước phôi phẳng. Đoạn cung bao quanh chỗ uốn — lượng bù uốn (bend allowance) — được tính bằng: BA = (π/180) × angle × (R + K·t). Cộng các đoạn thẳng với các lượng bù uốn, bạn có chiều dài khai triển cần cắt.
Từ bảng tra đến bàn máy của bạn
Đây là những con số chuẩn chúng tôi dùng làm điểm xuất phát — cũng là những con số có trong bất kỳ cẩm nang gia công cơ khí nào. Hệ số k chính xác mà một đường uốn đạt được còn phụ thuộc vào khuôn chữ V chúng tôi lắp và lô kim loại cụ thể đang dùng, nên với những đơn hàng đòi hỏi chiều dài khai triển phải đúng tuyệt đối, chúng tôi uốn thử một mẫu trên chính bộ khuôn sẽ dùng, đo lại, rồi hiệu chỉnh hệ số k theo kết quả đó. Đó chính là khác biệt giữa một bảng tra và một chi tiết vừa khít: bảng tra đưa bạn đến gần đích, còn mẫu uốn thử mới đưa bạn đến đích thật sự.
- 01 Vật liệu và độ dày Quyết định bán kính tối thiểu và hệ số k khởi điểm.
- 02 Bán kính trong bạn muốn dùng Hoặc để chúng tôi chọn bán kính lên khuôn gọn nhất (r = t là an toàn).
- 03 Chiều dài khai triển có bắt buộc chính xác hay không Nếu có, chúng tôi sẽ uốn thử và hiệu chỉnh trước khi chạy cả lô.
Cần con số chính xác cho chi tiết của bạn? Gửi vật liệu và độ dày — chúng tôi sẽ tính bán kính, hiệu chỉnh hệ số k trên mẫu thử, và trả lại bản vẽ phẳng gấp đúng theo yêu cầu.