'/%3e%3crect%20x='-83'%20y='270'%20width='356'%20height='136'%20fill='%23FF6600'/%3e%3cpath%20d='M564%20260Q616%20260%20648.5%20277.0Q681%20294%20697.5%20311.5Q714%20329%20716%20333H724V270H895V800H724V737H716Q714%20741%20697.5%20759.0Q681%20777%20648.5%20793.5Q616%20810%20564%20810Q506%20810%20463.0%20786.5Q420%20763%20391.0%20723.5Q362%20684%20348.0%20635.0Q334%20586%20334%20535Q334%20484%20348.0%20435.0Q362%20386%20391.0%20346.5Q420%20307%20463.0%20283.5Q506%20260%20564%20260ZM618%20397Q581%20397%20556.0%20417.5Q531%20438%20519.0%20469.5Q507%20501%20507%20535Q507%20569%20519.0%20600.5Q531%20632%20556.0%20652.5Q581%20673%20618%20673Q655%20673%20679.5%20652.5Q704%20632%20716.5%20600.5Q729%20569%20729%20535Q729%20501%20716.5%20469.5Q704%20438%20679.5%20417.5Q655%20397%20618%20397Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M1329%20810Q1278%20810%201245.0%20793.0Q1212%20776%201196.0%20758.5Q1180%20741%201178%20737H1170V800H999V40H1170V333H1178Q1180%20329%201196.0%20311.0Q1212%20293%201245.0%20276.5Q1278%20260%201329%20260Q1388%20260%201431.0%20283.5Q1474%20307%201502.5%20346.5Q1531%20386%201545.5%20435.0Q1560%20484%201560%20535Q1560%20586%201545.5%20635.0Q1531%20684%201502.5%20723.5Q1474%20763%201431.0%20786.5Q1388%20810%201329%20810ZM1276%20673Q1313%20673%201338.0%20652.5Q1363%20632%201375.0%20600.5Q1387%20569%201387%20535Q1387%20501%201375.0%20469.5Q1363%20438%201338.0%20417.5Q1313%20397%201276%20397Q1239%20397%201214.0%20417.5Q1189%20438%201177.0%20469.5Q1165%20501%201165%20535Q1165%20569%201177.0%20600.5Q1189%20632%201214.0%20652.5Q1239%20673%201276%20673Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M1664%20800V270H1835V800Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3crect%20x='1664.0'%20y='40'%20width='171'%20height='171'%20fill='%23FF6600'/%3e%3cpath%20d='M1945%20800V270H2116V345H2121Q2131%20329%202148.5%20309.0Q2166%20289%202195.5%20274.5Q2225%20260%202269%20260Q2333%20260%202371.5%20289.0Q2410%20318%202427.0%20362.5Q2444%20407%202444%20454V800H2273V486Q2273%20452%202255.0%20425.5Q2237%20399%202196%20399Q2151%20399%202133.5%20428.5Q2116%20458%202116%20493V800Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M2792%20810Q2724%20810%202684.5%20789.0Q2645%20768%202627.0%20736.5Q2609%20705%202604.0%20672.5Q2599%20640%202599%20617V406H2511V270H2599V139H2770V270H2878V406H2770V612Q2770%20642%202786.5%20659.5Q2803%20677%202843%20677Q2860%20677%202873.0%20674.5Q2886%20672%202886%20672V800Q2886%20800%202857.5%20805.0Q2829%20810%202792%20810Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M3236%20810Q3165%20810%203113.0%20786.5Q3061%20763%203026.5%20723.5Q2992%20684%202975.5%20635.0Q2959%20586%202959%20534Q2959%20484%202975.0%20435.0Q2991%20386%203024.0%20346.5Q3057%20307%203108.5%20283.5Q3160%20260%203231%20260Q3307%20260%203364.5%20292.5Q3422%20325%203454.5%20387.5Q3487%20450%203487%20539V579H3131Q3134%20620%203160.5%20650.5Q3187%20681%203236%20681Q3273%20681%203292.5%20667.5Q3312%20654%203319.0%20640.0Q3326%20626%203326%20626H3483Q3483%20626%203478.0%20644.5Q3473%20663%203459.0%20690.5Q3445%20718%203418.0%20745.5Q3391%20773%203346.5%20791.5Q3302%20810%203236%20810ZM3130%20480H3323Q3321%20433%203294.5%20409.0Q3268%20385%203228%20385Q3189%20385%203161.5%20409.0Q3134%20433%203130%20480Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M3585%20800V40H3756V800Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3c/svg%3e)
Bảng tra bán kính uốn tối thiểu và hệ số k
Mỗi đường chấn phụ thuộc vào hai con số: bán kính trong nhỏ nhất vật liệu chịu được mà không nứt, và hệ số k để khai triển chi tiết 3D ra phôi phẳng. Bài này đưa ra các giá trị tiêu chuẩn chúng tôi dùng làm điểm xuất phát, và cách xưởng xác định con số chính xác cho từng đơn hàng.
Hai con số quyết định đường chấn
Đường chấn nào cũng quy về hai câu hỏi. Thứ nhất, bán kính trong nhỏ được đến đâu thì mặt ngoài chỗ chấn bắt đầu nứt? Thứ hai, lớp kim loại không giãn cũng không nén (trục trung hòa) nằm ở đâu, để tính ra chiều dài phôi phẳng cần cắt? Câu thứ nhất cho ra bán kính uốn tối thiểu, câu thứ hai cho ra hệ số k. Xác định đúng cả hai thì chi tiết chấn ra đúng kích thước ngay lần đầu.
Bán kính trong tối thiểu
Chấn càng gắt thì thớ kim loại phía ngoài càng bị kéo giãn. Giãn quá mức vật liệu chịu được thì chỗ chấn sẽ nứt. Bảng dưới là điểm xuất phát an toàn khi chấn nguội 90° kiểu chấn tự do, đường chấn vuông góc với chiều cán:
| VẬT LIỆU | BÁN KÍNH TRONG TỐI THIỂU | GHI CHÚ |
|---|---|---|
| Thép cán nguội (CR) | ≈ 1,0 × t | Có thể xuống ~0,5 × t nếu thép mềm |
| Inox 304 / 316 | ≈ 1,0 × t | Đàn hồi nhiều hơn, xem N-06 |
| Nhôm 5052 | ≈ 1,0 × t | Khá dễ chấn |
| Nhôm 6061-T6 | ≈ 2–3 × t | Dễ nứt, muốn chấn gắt hơn phải ủ mềm |
Với mọi vật liệu xưởng đang cắt, chọn bán kính trong bằng độ dày (r = t) là an toàn. Dùng chung một bán kính trên cả chi tiết thì chỉ cần lắp khuôn một lần.
Hệ số k là gì
Khi chấn, mặt trong bị nén còn mặt ngoài bị kéo giãn. Ở giữa có một lớp không giãn cũng không nén, gọi là trục trung hòa. Hệ số k là khoảng cách từ lớp này đến mặt trong, tính theo tỷ lệ độ dày (nên nằm trong khoảng 0 đến 0,5). Đây không phải bí quyết riêng của xưởng nào. Hệ số k phụ thuộc vào tỷ lệ bán kính/độ dày và mức độ ép khi chấn:
| R / t | k CHẤN TỰ DO | PHƯƠNG PHÁP | k ĐIỂN HÌNH |
|---|---|---|---|
| < 1 | ≈ 0,33 | Chấn tự do | 0,33 – 0,45 |
| 1 – 3 | ≈ 0,40 | Chấn chạm đáy | ≈ 0,42 |
| > 3 | ≈ 0,45 – 0,50 | Chấn dập | ≈ 0,50 |
Chấn càng gắt, trục trung hòa càng dịch vào phía trong (k nhỏ hơn). Bán kính càng lớn và ép càng mạnh, trục trung hòa càng dịch về giữa (k lớn hơn).
Tính chiều dài khai triển
Có bán kính và hệ số k là tính được kích thước phôi phẳng. Chiều dài cung tại chỗ chấn, gọi là lượng bù uốn (bend allowance), được tính theo công thức: BA = (π/180) × angle × (R + K·t). Cộng chiều dài các cạnh thẳng với lượng bù uốn là ra chiều dài khai triển cần cắt.
Từ bảng tra đến chi tiết thực tế
Các con số trên là giá trị tiêu chuẩn chúng tôi dùng làm điểm xuất phát, sổ tay gia công cơ khí nào cũng có. Hệ số k chính xác của một đường chấn còn tùy vào cối V đang lắp trên máy và lô vật liệu cụ thể. Vì vậy, với đơn hàng cần chiều dài khai triển chính xác, xưởng chấn thử một mẫu trên đúng bộ dao cối sẽ dùng, đo lại rồi hiệu chỉnh hệ số k theo kết quả đo. Bảng tra chỉ cho con số gần đúng. Chấn thử mẫu mới cho con số đúng với chi tiết.
- 01 Vật liệu và độ dày Để xác định bán kính tối thiểu và hệ số k ban đầu.
- 02 Bán kính trong mong muốn Hoặc để xưởng chọn bán kính hợp với bộ khuôn sẵn có (r = t là an toàn).
- 03 Chiều dài khai triển có cần chính xác không Nếu cần, xưởng sẽ chấn thử mẫu và hiệu chỉnh trước khi chấn cả lô.
Cần thông số chính xác cho chi tiết? Quý khách gửi vật liệu và độ dày, chúng tôi sẽ chọn bán kính, chấn mẫu thử để hiệu chỉnh hệ số k, và gửi lại bản khai triển chấn ra đúng kích thước.
