'/%3e%3crect%20x='-83'%20y='270'%20width='356'%20height='136'%20fill='%23FF6600'/%3e%3cpath%20d='M564%20260Q616%20260%20648.5%20277.0Q681%20294%20697.5%20311.5Q714%20329%20716%20333H724V270H895V800H724V737H716Q714%20741%20697.5%20759.0Q681%20777%20648.5%20793.5Q616%20810%20564%20810Q506%20810%20463.0%20786.5Q420%20763%20391.0%20723.5Q362%20684%20348.0%20635.0Q334%20586%20334%20535Q334%20484%20348.0%20435.0Q362%20386%20391.0%20346.5Q420%20307%20463.0%20283.5Q506%20260%20564%20260ZM618%20397Q581%20397%20556.0%20417.5Q531%20438%20519.0%20469.5Q507%20501%20507%20535Q507%20569%20519.0%20600.5Q531%20632%20556.0%20652.5Q581%20673%20618%20673Q655%20673%20679.5%20652.5Q704%20632%20716.5%20600.5Q729%20569%20729%20535Q729%20501%20716.5%20469.5Q704%20438%20679.5%20417.5Q655%20397%20618%20397Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M1329%20810Q1278%20810%201245.0%20793.0Q1212%20776%201196.0%20758.5Q1180%20741%201178%20737H1170V800H999V40H1170V333H1178Q1180%20329%201196.0%20311.0Q1212%20293%201245.0%20276.5Q1278%20260%201329%20260Q1388%20260%201431.0%20283.5Q1474%20307%201502.5%20346.5Q1531%20386%201545.5%20435.0Q1560%20484%201560%20535Q1560%20586%201545.5%20635.0Q1531%20684%201502.5%20723.5Q1474%20763%201431.0%20786.5Q1388%20810%201329%20810ZM1276%20673Q1313%20673%201338.0%20652.5Q1363%20632%201375.0%20600.5Q1387%20569%201387%20535Q1387%20501%201375.0%20469.5Q1363%20438%201338.0%20417.5Q1313%20397%201276%20397Q1239%20397%201214.0%20417.5Q1189%20438%201177.0%20469.5Q1165%20501%201165%20535Q1165%20569%201177.0%20600.5Q1189%20632%201214.0%20652.5Q1239%20673%201276%20673Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M1664%20800V270H1835V800Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3crect%20x='1664.0'%20y='40'%20width='171'%20height='171'%20fill='%23FF6600'/%3e%3cpath%20d='M1945%20800V270H2116V345H2121Q2131%20329%202148.5%20309.0Q2166%20289%202195.5%20274.5Q2225%20260%202269%20260Q2333%20260%202371.5%20289.0Q2410%20318%202427.0%20362.5Q2444%20407%202444%20454V800H2273V486Q2273%20452%202255.0%20425.5Q2237%20399%202196%20399Q2151%20399%202133.5%20428.5Q2116%20458%202116%20493V800Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M2792%20810Q2724%20810%202684.5%20789.0Q2645%20768%202627.0%20736.5Q2609%20705%202604.0%20672.5Q2599%20640%202599%20617V406H2511V270H2599V139H2770V270H2878V406H2770V612Q2770%20642%202786.5%20659.5Q2803%20677%202843%20677Q2860%20677%202873.0%20674.5Q2886%20672%202886%20672V800Q2886%20800%202857.5%20805.0Q2829%20810%202792%20810Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M3236%20810Q3165%20810%203113.0%20786.5Q3061%20763%203026.5%20723.5Q2992%20684%202975.5%20635.0Q2959%20586%202959%20534Q2959%20484%202975.0%20435.0Q2991%20386%203024.0%20346.5Q3057%20307%203108.5%20283.5Q3160%20260%203231%20260Q3307%20260%203364.5%20292.5Q3422%20325%203454.5%20387.5Q3487%20450%203487%20539V579H3131Q3134%20620%203160.5%20650.5Q3187%20681%203236%20681Q3273%20681%203292.5%20667.5Q3312%20654%203319.0%20640.0Q3326%20626%203326%20626H3483Q3483%20626%203478.0%20644.5Q3473%20663%203459.0%20690.5Q3445%20718%203418.0%20745.5Q3391%20773%203346.5%20791.5Q3302%20810%203236%20810ZM3130%20480H3323Q3321%20433%203294.5%20409.0Q3268%20385%203228%20385Q3189%20385%203161.5%20409.0Q3134%20433%203130%20480Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3cpath%20d='M3585%20800V40H3756V800Z'%20fill='%23FFFFFF'/%3e%3c/svg%3e)
Tôn tấm, gia công cơ khí hay đúc: chọn quy trình nào
Cùng một chi tiết có thể làm theo ba cách, với ba mức chi phí rất khác nhau. Bài này nói rõ khi nào nên chấn tôn, khi nào nên phay từ phôi đặc, và khi nào mới đáng bỏ tiền làm khuôn đúc.
Ba cách làm, ba kiểu chi phí
Phần lớn chi tiết kim loại làm được bằng nhiều cách, và cách "tốt nhất" thật ra là cách rẻ nhất mà vẫn đạt yêu cầu kỹ thuật. Ba nhóm lớn là chấn tôn, phay từ phôi đặc và đúc. Chi phí của mỗi nhóm thay đổi theo số lượng theo những cách rất khác nhau. Chọn sai thì hoặc tốn tiền làm khuôn không cần thiết, hoặc chật vật với một cách làm vốn không hợp với chi tiết ngay từ đầu.
| QUY TRÌNH | PHÙ HỢP NHẤT | KHUÔN/GÁ | SỐ LƯỢNG |
|---|---|---|---|
| Chấn tôn | Vỏ tủ, pát, tấm ốp | Không cần | 1 – 10.000+ |
| Gia công cơ khí | Chi tiết đặc, dung sai chặt | Thấp | 1 – hàng nghìn |
| Đúc | Hình dạng 3D phức tạp | Cao (chi phí khuôn) | Từ hàng nghìn |
Nguyên tắc chung: dưới vài nghìn chi tiết, cách làm không cần khuôn thường rẻ hơn về tổng chi phí.
Khi nào nên chấn tôn
Nếu chi tiết về cơ bản là một cái vỏ (vỏ tủ, pát, tấm ốp, khung hay khung sườn máy) thì tôn tấm gần như luôn là lựa chọn đúng. Không có khuôn phải khấu hao nên ngay cái đầu tiên đã rẻ. Chi tiết nhẹ mà vẫn cứng vì chính các đường chấn làm tăng độ cứng. Từ một cái mẫu đến sản xuất hàng loạt đều chạy trên cùng một dàn máy. Cắt và chấn đều nhanh, nên thời gian giao hàng tính bằng ngày.
Khi nào nên phay từ phôi đặc
Có những chi tiết bắt buộc phải đặc: khối lắp vòng bi, mặt cần độ phẳng tới hàng phần trăm milimet, ren cắt trên phần kim loại dày, hay một hình dạng mà không đường chấn nào làm ra được. Những chi tiết này là việc của gia công cơ khí. Cách này giữ được dung sai mà tôn tấm không đạt được, và cũng không cần khuôn. Nhưng tiền trả gồm cả phần kim loại bị phay bỏ và thời gian cắt gọt, nên gia công cơ khí hợp nhất với chi tiết đặc, nhỏ, cần độ chính xác cao, không hợp với chi tiết rỗng và lớn.
Khi nào đúc mới đáng bỏ tiền làm khuôn
Đúc làm được hình dạng 3D phức tạp (đường cong tự do, vách dày mỏng khác nhau, chi tiết theo mọi hướng) chỉ trong một lần rót. Nhưng tiền làm khuôn phải bỏ ra ngay từ đầu và không nhỏ, nên chỉ thu hồi được khi số lượng lên tới hàng nghìn chi tiết. Dưới mức đó, cùng hình dạng ấy làm bằng tôn chấn rồi hàn lại thường rẻ hơn, dù phải ghép thêm vài mảnh.
“Đúc là chia khoản tiền khuôn lớn cho một số lượng thật lớn. Số lượng không đủ lớn thì tiền khuôn đổ hết lên đầu người đặt hàng.”
Phụ trách thiết kế và lập trình CAD/CAM tại LASER Tuấn Thịnh.
Tất cả ghi chép của Khang →Đọc tiếp
Tất cả ghi chép →Chưa chắc tôn tấm là lựa chọn đúng?
Gửi bản vẽ chi tiết cho chúng tôi. Nếu chấn tôn không phải cách làm phù hợp, chúng tôi sẽ nói thẳng và gợi ý cách làm đúng.
